Luchtweginfecties verduidelijkt: Is het een Hoest, Bronchitis, Bronchiolitis of RSV?

Deze tijd van het jaar begint het weer, voor (heel) jong en oud: hoesten, kuchen, snotteren. Luchtweginfecties doen de ronde.
Er wordt gegoocheld met verschillende termen: verkoudheid, sinusitis, bronchitis, bronchiolitis, RSV, longontsteking, etc … .

Maar wat is wat eigenlijk? Wanneer heb ik maar “gewoon een verkoudheid”? Wanneer wordt het ernstiger?

Vooreerst moet het onderscheid gemaakt worden tussen de luchtweginfecties zelf en de ziekteverwekkers.

Van alle luchtweginfecties zijn de meest voorkomende ziekteverwekkers veelal virussen (waarbij antibiotica niet helpen), soms ook bacteriën (wel gevoelig voor antibiotica). Ook schimmels komen voor. Dit laatste is zelden de boosdoener en enkel in specifieke omstandigheden.

In principe kunnen alle ziekteverwekkers in de luchtwegen ook zorgen voor alle soorten “ziektebeelden”. Welke “ziekte”, welk “ziektebeeld” een bepaald virus aan jou geeft, hangt deels af van de eigenschappen van het virus, maar ook deels aan wat het virus precies met jouw lichaam op dat moment doet (en kan doen).

Uitleg bij de vaak gehoorde ziektebeelden:

  • Verkoudheid
    • Wat: Een banale infectie van vooral de bovenste luchtwegen: dit zijn neus, evt. keel, luchtpijp.
    • Klachten: voorbijgaande keelpijn, productieve hoest, verstopte neus, slijmen vooral in de neus en ook in de grote luchtwegen (luchtpijp en 1e grote vertakkingen).
  • Acute of chronische bronchitis.
    • Wat: een ontsteking van de grote en kleinere luchtwegen in de longen zorgt voor zwelling van het slijmvlies in de luchtwegwanden en slijmvorming.
    • Klachten: Een bronchitis sleept meestal langer aan dan een ‘gewone’ verkoudheid. Er is een diepere infectie. Ze kan ook chronisch aanwezig blijven.
  • Sinusitus.
    • Wat: Een ontsteking van de sinusholtes (holtes in het gelaat). In die sinusholtes is er zwelling van het slijmvlies en slijmvorming.
    • Klachten: een drukkende hoofdpijn, eventueel verstopte neus. Een sinusitis kan acuut of chronisch zijn. Acuut kan de hoofdpijn zeer hevig zijn. Bij chronische sinusitis vaak draaglijker maar niettemin zeer belastend.
  • Bronchiolitis.
    • Wat: In principe wordt er enkel over bronchiolitis gesproken bij baby’s en kleine kinderen tot 2 jaar.
      Er is een ontsteking van de diepe (en dus ook heel kleine) luchtwegen, met sterke vernauwing van die luchtwegen door zwelling van het slijmvlies, slijmvorming en samentrekking van de (gladde) spiercellen in de wand van de luchtwegen.
    • Klachten: Aanvankelijk heeft de baby vaak gewone verkoudheidstekenen (neusloop, lichte koorts, hoest). De baby krijgt nadien al snel ademhalingsmoeilijkheden door een ontsteking van de diepe luchtwegen met zwelling en slijmvorming. Deze zwelling en slijmvorming zorgt ervoor dat een goede ventilatie van de luchtwegen in het gedrang komt.
      In een aantal gevallen is het nodig om de baby op te nemen in het ziekenhuis. Met name wanneer de zuurstofopname in het gedrang komt. Daar wordt de baby nauwgezet in de gaten gehouden, er wordt vaak via een neusbrilletjes extra zuurstof toegediend. Indien nodig ook inhalatiemedicatie en/of antibiotica.
      Na een bronchiolitis blijft de baby vaak nog maanden tot enkele jaren erg gevoelig aan de luchtwegen. Elke nieuwe ziekteverwekker kan dan aanleiding geven tot gelijkaardige klachten.
    • Ziekteverwekker: De ziekteverwekker van dit ziektebeeld is vaak RSV of Respiratoir Syncytieel Virus. Maar ook andere virussen kunnen aanleiding geven. Bij grotere kinderen en bij volwassenen veroorzaakt dit virus meestal enkel een verkoudheid. RSV komt klassiek ieder jaar voor tussen oktober en maart, met een piek in december (zie grafiek hierboven).
  • Longontsteking of pneumonie.
    • Wat: Er is een longontsteking aanwezig wanneer de longblaasjes geïnfecteerd/ontstoken zijn. De longblaasjes bevinden zich overal in de longen, maar dan wel op het uiteinde van alle kleinste vertakkingen van de luchtwegen. De gasuitwisseling vindt hier plaats. De zuurstof uit de ingeademde lucht wordt hier aan het bloed gegeven en CO2 terug in de longen gebracht om deze te kunnen uitademen. De longblaasjes die getroffen zijn kunnen deze functie niet meer uitoefenen. Vandaar dat een longontsteking altijd ernstig is en onmiddellijk moet behandeld worden.
    • Klachten: Een longontsteking kan soms volgen na een bronchitis of bronchiolitis, maar kan zich ook sluipend en van binnenuit ontwikkelen, waarbij er pas laat symptomen opduiken: (hoge) koorts, (felle) pijn bij ademen, soms geen pijn, (droge) hoest, algemene malaise.

Wat doet een respiratoire kinesitherapeut bij deze ziektebeelden?

In dit artikel vindt u meer informatie over ademhalingskinesitherapie of respiratoire kinesitherapie of respiratoire revalidatie bij deze ziektebeelden.