Wat is bronchiale (autogene) drainage en wanneer is dit nuttig?

In vorig artikel kon u lezen wat de “ademhalingskine” of respiratoire kinesitherapie inhoudt bij terugkerende en/of chronische luchtweginfecties.

Hierna volgt een uitdieping van punt 3 uit het vorige artikel, nl. de “bronchiale drainage”.

In welke situaties zijn bronchiale drainage (en volumerecruterende oefeningen) nuttig

  • Bij baby’s die herstellen van een eerste acute (RSV) bronchiolitis of bronchitis. Voornamelijk indien de slijmvorming, het piepen en reutelen van de ademhaling, het hoesten, etc…  blijven aanslepen.
  • Bij iedereen (alle leeftijden) die te kampen heeft met heel vaak terugkerende luchtweginfecties (bronchitis, bronchiolitis, longontsteking, …) of chronische luchtwegproblemen (vb aanslepende hoestklachten).
    Zeker als er sprake is van veel slijm of vastzittend slijm, slijm diep in de luchtwegen, dik, kleverig slijm, …
    Maar ook wanneer het “slijm” niet op de voorgrond staat (bvb bij een pure “stille” longontsteking) kunnen ademhalingsoefeningen nuttig zijn om de niet geventileerde longdelen terug luchthoudend te maken (=volumerecruterende oefeningen).

Soms is er een onderliggende oorzaak van deze terugkerende infecties, vaak ook niet, of niet helemaal duidelijk. Voorbeelden van onderliggende oorzaken kunnen zijn:

  • COPD
  • Primaire Ciliaire Dyskinesie (PCD) of Kartagener syndroom
  • mucoviscidose
  • chronische bronchitis
  • een vroeger doorgemaakte (RSV)bronchiolitis
  • longontsteking (pneumonie)
  • tracheomalacie
  • bronchomalacie of bronchotracheomalacie
  • Broncho Pulmonaire Dysplasie
  • verborgen reflux (kan irritatie van luchtwegen in de hand werken en zo de vicieuze cirkel meehelpen in stand houden)

Niet zelden zorgt deze vorm van kinesitherapie voor een groot verschil: vermindering van de (nachtelijke) hoestklachten met verbetering van de slaapkwaliteit (wat dan weer de genezing bevordert), vermindering van het aantal terugkerende infecties, een snellere genezing in geval van nieuwe infectie, minder nood aan medicatiegebruik: minder aerosol, puf, minder antibioticakuren, …. , etc.
Op die manier krijgt het lichaam opnieuw de kans zich echt te herstellen en meer weerstand op te bouwen.
Kortom: de vicieuze cirkel (slijm maakt slijm en zorgt voor nieuwe infecties) wordt doorbroken.

Welke kinesitherapeutische technieken worden gebruikt?

Vroeger werd vaak tapotage en vibratie toegepast. Men dacht dat dit de slijmen kon lostrillen van de luchtwegwand.

Vandaag weten we dat er efficiëntere technieken zijn.

Bij alle technieken die gebruikt worden gaan we de ademhaling moduleren. Actief (autogeen, patiënt doet het zelf onder ons begeleiding) of passief, vb bij baby’s.
Passief gebeurt dit bijv. bij baby’s: door de borstkas te verkleinen (=uitademen) met de handen van de therapeut, en met thoracale banden. Eventueel in combinatie met bouncing: ritmisch op en neer gaan op een zitbal waardoor er snellere en ritmische uitademingen zijn. De baby/het kind wordt rustig en laat zijn ademhaling dan vaak beter “moduleren”.

Wat bedoelen we precies met het “moduleren van de ademhaling” en wat doet dat met de slijmen?

  • Als we heel traag inademen (= de borstkas heel groot maken) heeft de lucht de tijd om zich overal te verspreiden, ook daar waar het moeilijker of niet meer geraakt, bvb tot achter een slijmprop. (=volumerecrutering)
  • Als we heel lang uitademen (= de borstkas heel klein maken) kunnen we slijmen verplaatsen/doen bewegen die zich heel ver in de kleine luchtwegvertakkingen bevinden.
  • Als we heel snel uitademen nadat we diep hebben ingeademd (bvb bij hoesten en huffen) kunnen we slijmen verplaatsen en in de mond brengen die zich reeds in de grote luchtwegen (luchtpijp en hoofdbronchiën) bevinden.

Er komt heel wat meer bij kijken dan voorgaande voorbeelden. Maar eigenlijk gaan we “spelen” met al deze vormen van in- en uitademen, en dit vanop verschillende longvolumes. Om zodoende op de meest efficiënte wijze het slijm uit de luchtwegen te krijgen.

Soms maken we ook gebruik van hulpmiddelen (zoals flutter en PEP). Zij geven een druk waartegen je moet uitademen en dat helpt onder andere om de luchtwegen beter open te houden indien dit een probleem vormt.
Pari PEP flutter pari PEP met mask
De gebruikte technieken zijn niet door mezelf bedacht. De eer gaat (o.a.) naar de autogene drainage van Jean Chevailler, en de ademhalingstechnieken van Guy Postiaux. Bekijk de ingevoegde linken als je meer over hen wil te weten komen!

We streven ernaar bij elke persoon en steeds opnieuw op zoek te gaan naar de verzameling en opeenvolging van technieken die het beste resultaat geven.

Bij baby’s en kinderen hebben we speciale aandacht voor een kindvriendelijke aanpak. Het gebeurt natuurlijk wel dat baby’s even wenen tijdens de behandeling (zie foto). Maar we streven ernaar om de ervaring voor hen zo positief mogelijk te houden. En dit lukt ook aardig… verschillende onderdelen van de behandeling zijn ronduit leuk voor hen!
Baby’s en kinderen die op hun gemak zijn, laten hun ademhaling gemakkelijker moduleren. Dat is belangrijk voor de behandeling!

sarametmaxinePEP

saramet maxine AAD-band